Kimler Kreş Açabilir

Kreş açmak istiyorsunuz ve aklınızdaki ilk soru büyük olasılıkla şu: bu iş bana uygun mu? İyi haber şu ki kreş ya da gündüz bakımevi açmak, sanıldığından çok daha fazla kişiye açık. Kreş sahibi olmak için öğretmen olmanız, hatta bir diploma sahibi olmanız gerekmiyor. Kimler kreş açabilir sorusunun kısa cevabı şu: yönetmelik sizden dört şey istiyor. 18 yaşını doldurmuş olmak, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak, en az ilkokul mezunu olmak ve adli sicilinizin temiz olması.

Bu yazıyı, kreş açmayı düşünen birinin baştan sona yaşayacağı soruları sırayla cevaplayacak şekilde hazırladık: şartlar sizde tamam mı, çocukların bakımını kim üstlenecek, kreşi tek başınıza mı yoksa ortakla mı açacaksınız, kreşin sahibi değişirse ne olur? Her cevabın yanında ilgili yönetmelik maddesini (ör. Yönetmelik m.5) belirttik; böylece bilgiyi kendiniz de doğrulayabilirsiniz. Yönetmeliğin dilinde kreş sahibine “kurucu”, kreş müdürüne “kuruluş müdürü” deniyor; biz bu yazıda günlük dilde konuşuyoruz.

Bir de yaş grubu farkı var: yönetmeliğe göre kreş 0-24 aylık (0-2 yaş), gündüz bakımevi ise 25-66 aylık çocuklara hizmet verir. Kreş sahibi olma şartları ikisinde de aynıdır; biz yazıda “kreş” derken gündüz bakımevini de kastediyoruz. Hangisini açmanız gerektiğini merak ediyorsanız kreş ile gündüz bakımevi arasındaki farklar yazımıza bakabilirsiniz.

Kreş Açmak İçin Diploma Gerekir mi?

Kreş sahibi olmak için lisans ya da önlisans diploması, öğretmenlik veya çocuk gelişimi eğitimi gerekmiyor; en az ilkokul mezunu olmanız yeterli (m.5). Bunun mantıklı bir nedeni var: kreş sahibinin işi çocuklara ders vermek değil, doğru bir düzen kurmak. Yönetmelik kreş sahibine binayı kullanılabilir hale getirmeyi, gerekli araç ve gereci almayı, yeterli personel çalıştırmayı, maaşları zamanında ödemeyi ve sigorta ile vergi işlerini usulüne uygun yürütmeyi yükler (m.22). Yani sizden beklenen, bir işletmeyi doğru kurmak ve yönetmek.

Diploma şartının aranacağı yer, kreşin müdürü. Çocukların bakım ve eğitiminden birinci derecede sorumlu olan kişi odur (m.4, m.24).

Kreş Sahibi Olmak İçin 4 Şart Nelerdir?

Yukarıdaki kartlarda gördüğünüz dört şartın her birinin bir gerekçesi var; gerekçeyi bilmek, hangi şartın sizde eksik olabileceğini daha kolay görmenizi sağlar:

1. 18 yaşını doldurmuş olmak. Türkiye’de reşit olma yaşı 18’dir. Kira sözleşmesi, iş sözleşmesi ve kreş başvurusu gibi bağlayıcı işlemleri kendi adınıza yapabilmeniz için bu yaşta olmanız gerekir.
2. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak. Yönetmelik kreş sahibi için vatandaşlık şartı arıyor (m.5). Yabancı uyruklu olanlar için ayrı bir kural var; aşağıda anlatıyoruz.
3. En az ilkokul mezunu olmak. Kreşi açan kişiden yüksek öğrenim değil, işletmeyi yürütebilecek temel bir eğitim düzeyi beklenir (m.5).
4. Adli sicilinizin temiz olması. Bir sonraki bölümde neden bu kadar önemli olduğunu anlatıyoruz.

Bu şartlar, kreşi sıfırdan açacaklar kadar açılmış bir kreşi devir alacaklar için de geçerli (m.5). Devren kreş almayı düşünüyorsanız devren kreş açmak yazımızda bu yolun ek risklerini bulabilirsiniz.

Adli Sicil Kaydı Olan Biri Kreş Açabilir mi?

Kısa ve net: hayır, adli sicil kaydınızın olmaması gerekir. Yönetmelik bu şartı geniş bir çerçevede düzenler; devletin güvenliğine karşı suçlar dahil, kasıtlı suçlardan alınan cezalar süre geçmiş ya da af çıkmış olsa bile engel sayılır (m.5). Bunun ardındaki mantık çok anlaşılır: çocuklarla ilgilenecek kişilerin herhangi bir ceza almamış olması istenir. Bir velinin çocuğunu emanet ettiği kreşin sahibinden beklediği ilk güvence, temiz bir geçmiştir.

Yabancı Uyruklu Biri Kreş Açabilir mi?

Yönetmelik kreş sahibi için Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olma şartı arıyor (m.5). Bunun yanında yabancıların kreş açması Cumhurbaşkanlığı kararına bağlı onaya tabidir; bu onay alınmadan yabancı uyruklu kişiler ve yabancı ortaklı yapılar kreş açamaz. Yabancı uyruklu personel çalıştırmak ise ayrı belgelerle mümkündür (m.20). Ortaklık yapınızda yabancı bir isim varsa, başvurudan önce mutlaka uzman desteği alın; çünkü bu durum ruhsat sürecinin tamamını etkiler.

Kreş Sahibi Olmak ile Kreş Müdürü Olmak Aynı Şey mi?

Hayır ve kreş açmak isteyenlerin en sık karıştırdığı nokta burası. Kreş sahibi yatırımı gerçekleştirir, gelir beklentisine göre riski alır, kreş müdürü kreşi işletir, sınıflardaki çocuklarla ise eğitim sorumlusu (yönetmelikteki adıyla grup sorumlusu) ve bakıcılar ilgilenir. Üçünün şartları da görevleri de farklı:

Kreş müdürü olabilmek için genel olarak çocuk gelişimi, okul öncesi ya da anaokulu öğretmenliği, psikoloji, sosyal hizmet veya psikolojik danışmanlık gibi bölümlerden lisans diploması ve ilgili kurumlarda en az 2 yıl çalışma deneyimi aranıyor. Önlisans mezunları için bu deneyim süresi 4 yıl (m.23). Bölüm bölüm ayrıntı için kreş müdürü olma şartları yazımıza bakabilirsiniz.

Bir ayrıntıyı da not edelim: kreş ve gündüz bakımevi müdürlüğü ile Milli Eğitim Bakanlığına bağlı anaokulu müdürlüğünün şartları birbirinden farklıdır. Birinde müdür olmak, diğerinde de otomatik olarak müdür olabileceğiniz anlamına gelmez. Anaokulu tarafını merak ediyorsanız Okul Danışmanlığı Hizmetleri’nin anaokulu müdürü olma şartları rehberine bakabilirsiniz.

Zamanlama da önemli: kreşiniz açılış izni aldıktan sonra bir ay içinde personel evrakları müdür tarafından il müdürlüğüne teslim edilir (m.21). Yani müdürünüzü en geç o tarihe kadar belirlemiş olmanız gerekir.

Kreş Sahibi Kendi Kreşinde Müdür Olabilir mi?

Evet, ama yalnızca müdür şartlarını taşıyorsanız (m.22). Bu durumun iki önemli sonucu var:

• Kreşinizde başka bir görev alamazsınız. Yönetmelik kreş sahiplerinin, müdürlük ve grup sorumluluğu dışında bir görevde çalışmasına izin vermiyor (m.22).
• Müdür olarak yalnızca bir kreşle sınırlısınız. Bir kişi birden fazla kreşin müdürü olamaz, çalışma saatlerinde başka bir işte çalışamaz ve günde en az bir saatini gruplardaki gözleme ayırmak zorundadır (m.24). Birden fazla şube açmayı düşünüyorsanız her yeni şube için ayrı müdür ve ayrı personel gerekir (m.7).

Büyümek isteyen kreş sahipleri için bu ayrım stratejik bir karar. Müdürlüğü kendiniz üstlenirseniz zamanınızın büyük kısmı kreşin içinde geçer; yeni şube, pazarlama ve yatırım gibi işlere ayıracağınız zaman azalır. Bu yüzden bazı kreş sahipleri, müdürü kadrosuna almayı ve kendilerini işletmenin yönetimine ayırmayı tercih eder. Kadro planı için kreşlerde zorunlu personel kadrosu yazısı yol gösterir.

Kreş Müdürünü Nasıl Bulmalısınız?

Müdür, kreşin en kritik kadrosu: velilerin karşısındaki yüz, il müdürlüğünün muhatabı ve denetim günü dosyadan sorumlu kişi. Müdür adayıyla görüşmeye başlamadan önce şunları kontrol edin:

• Diploması yönetmelikte sayılan bölümlerden biriyle uyuşuyor ve gerekli çalışma süresi (2 ya da 4 yıl) belgelenebiliyor.
• Deneyimini gösteren belgeler, örneğin e-Devlet hizmet dökümü ve çalıştığı kurumun yazısı, birbiriyle tutarlı.
• Başka bir kreşte müdür olarak görev yapmıyor; çünkü bir kişi birden fazla kreşin müdürü olamaz (m.24).
• Sizinle SGK’lı bir iş sözleşmesi yapmaya hazır; kreş personeli İş Kanunu’na tabidir (m.35).
• Kreşin çalışma saatlerinde başka bir işte çalışmıyor (m.24).

Kreşi Tek Başıma mı, Ortakla mı Açmalıyım?

Yönetmelik hem gerçek kişilerin hem de şirket, dernek ve vakıf gibi özel hukuk tüzel kişilerinin kreş açmasına izin verir (m.1, m.4). Yani kreşi kendi adınıza da açabilirsiniz, bir şirket kurarak da:

Hangisinin size uygun olduğu; ortak sayınıza, vergi tercihinize ve büyüme planınıza bağlı. Bu kararın vergi ve ortaklık boyutunu kreş açarken şirket mi şahıs mı yazımızda ayrıca ele alıyoruz.

Şirket, Belediye ya da Kamu Kurumu Kreş Açabilir mi?

Şirket, dernek, vakıf ve kooperatif gibi özel hukuk tüzel kişileri kreş açabilir; yönetmelik bunlara açıkça izin verir (m.4). Kamu kurumları ve belediyelerin açacağı kreşler ise ayrı bir yönetmeliğe tabi; iş yerlerinde açılan emzirme odaları ve iş yeri kreşleri de bu yazının konusu olan özel kreş yönetmeliğinin kapsamı dışında kalıyor (m.2). Bu yazı, kendi adına ya da şirketiyle kreş açmak isteyen girişimciye odaklanıyor.

Kamu kurumu, belediye ya da işveren olarak kreş açmayı düşünüyorsanız modellerin nasıl ayrıştığını Okul Danışmanlığı Hizmetleri’nin kimler kreş açabilir rehberinde bulabilirsiniz.

Kreş Açmak İçin Nereye Başvurulur, Hangi Belgeler Gerekir?

Kreş açma başvurusu Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’ne yapılır. İlk adım, kreşin açılacağı binanın adresini belirten bir dilekçe ve binaya ait yapı kullanım izin belgesidir. İl müdürlüğü en az iki sosyal çalışma görevlisiyle binayı 15 gün içinde yerinde inceler ve binanın uygun olup olmadığına karar verir (m.6). Bina uygun bulunursa sizden şu kreş sahibi belgeleri istenir:

• Kimlik belgesi (nüfus cüzdanı, pasaport ya da sürücü belgesi)
• Adli sicil belgesi
• Öğrenim durumunu gösteren belge
• Şirket, dernek ya da vakıf olarak başvuruyorsanız: kreş işletmeciliğinin amaçlar arasında yazdığı ana sözleşme, tüzük ya da vakıf senedi ve kreşi temsil edecek kişiyi belirleyen yönetim kurulu kararının onaylı örneği

Bunlara ek olarak bina ile ilgili ayrı bir belge listesi var (mimari proje, itfaiye raporu, kira sözleşmesi ve benzerleri); onları kreş ruhsat süreci yazımızda ele alıyoruz. Süre konusunda bir noktaya dikkat edin: belgeleri başvuru tarihinden itibaren 3 ay içinde teslim etmeniz gerekir; bu sürede kreşe çocuk kabulü yapılamaz (m.7).

Kreş Açtıktan Sonra Sahibi Değişirse Ne Olur?

Bu soru kreş açılırken pek sorulmaz ama en çok ihtiyaç duyulduğunda karşınıza çıkar. Yönetmelik üç durumu düzenler:

Kreşi devretmek ya da devir almak

1. Kreşi devretmek ve devir almak isteyen kişiler il müdürlüğüne dilekçeyle başvurur; devir alacak kişi kurucu belgelerini sunar.
2. Şartlar uygunsa yeni sahip adına “Devir Yetki Belgesi” düzenlenir.
3. Bu belgeden sonra 15 gün içinde noter onaylı devir senedi hazırlanır. Kreşin borç ve alacakları, vadesi gelmemiş olanlar dahil, devralan kişi tarafından üstlenilir.
4. Valilik onayıyla “Değişiklik İzin Belgesi” düzenlendiğinde devir tamamlanmış olur (m.8).

Devir sürecinde borç, personel ve ruhsat riskini önceden ölçmek isterseniz devren kreş danışmanlığı hizmetimiz, devir kararı öncesinde bağımsız bir değerlendirme sunuyor.

Kreş sahibi şartları kaybederse

Kreş sahibinin şartları kaybettiği tespit edilirse kreşin en geç bir ay içinde başka bir kişiye ya da tüzel kişiye devredilmesi gerekir. Aksi halde kreşin açılış izni iptal edilir (m.9).

Kreş sahibi vefat ederse

Kreş sahibinin vefatında mirasçılar, aralarından şartları taşıyan bir kişiyi vefat tarihinden itibaren en geç bir ay içinde noter onaylı vekâletnameyle kreş sahibi olarak belirler. Belirlenmezse açılış izni iptal edilir. Şirket olarak açılan kreşlerde temsilcinin şartları kaybetmesi ya da vefatı halinde de aynı süre içinde başka bir temsilci bildirilir (m.9). Bu bilgileri şimdiden bilmek, olası bir krizde kreşinizin ve ailelerin mağdur olmamasını sağlar.

Bin millik bir yolculuk, tek bir adımla başlar.

Lao Tzu

Kreş Açmaya Hazır mıyım? 5 Dakikalık Kontrol Listesi

Başvuruya geçmeden önce şu soruları dürüstçe cevaplayın:

• 18 yaşını doldurdum, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşıyım ve en az ilkokul mezunuyum.
• e-Devlet’ten adli sicil kaydıma baktım ve kaydımın temiz olduğundan eminim.
• Kreşi şahıs olarak mı yoksa şirket olarak mı açacağıma karar verdim ya da bu kararı verecek bilgiye sahibim.
• Kreş müdürünü belirledim ya da müdür şartlarını kendim taşıyorum.
• Kreş sahibi kendi kreşinde müdür olabilir mi, biliyorum ve bunun kendi zaman planıma etkisini düşündüm.
• Bina bulmadan ve kira sözleşmesi imzalamadan önce bu maddelerin hepsini kontrol ettim.

Hepsine “evet” diyorsanız kreş sahibi olma aşamasında güvendesiniz; sıra binayı ve ruhsat sürecini planlamaya geliyor. Bir ya da iki madde “hayır” ise bu, yolun kapalı olduğu anlamına gelmez; yalnızca hangi adımı önce çözmeniz gerektiğini gösterir. Müdür sorusu çoğu zaman ilk çözülmesi gereken sorudur, çünkü kadronun geri kalanı ve açılış takvimi buna bağlıdır.

Kendi başınıza yapabilecekleriniz ve uzman desteğinin fark yarattığı yerler

Şartlarınızı kontrol etmek için bize ihtiyacınız yok: kimlik, diploma ve adli sicil belgeniz yeterli. Uzman gözünün tasarruf ettirdiği noktalar farklı: kreş müdürü kadrosunu doğru kurgulamak, şirket ve kreşi temsil edecek kişi yapısını başvuruya uygun hazırlamak, bina, belge ve tadilat sırasını yönetmeliğe göre kurmak. Bunlar yanlış sırayla yapıldığında kayıp, gecikmeden değil geri dönüşlerden doğar.

Kreş Açmak İçin Sıradaki Adım Ne?

Kreş sahibi olma tarafını netleştirdiyseniz yol haritanız şöyle ilerler: önce müdür ve kadro planını çıkarın, ardından binaya geçin. Bina aramaya başlamadan kreş açmak için bina şartları yazısını okumanız, tadilat masrafına girmeden sizi yönlendirecek en önemli adımdır; elinizde aday bir bina varsa kreş fizibilite ve bina uygunluğu hizmetimiz o binayı kiralamadan önce değerlendirir. Süreci baştan sona görmek isterseniz kreş nasıl açılır rehberimiz tüm aşamaları sırasıyla anlatıyor; ruhsat aşamasındaki belge ve süreleri kreş ruhsat süreci yazımızda bulabilirsiniz. Bu adımlarda profesyonel destek almak isterseniz kreş açma danışmanlığı hizmetimizi inceleyebilirsiniz.

Kreş Açmak İsteyenlerin En Çok Sorduğu Sorular

Yusuf Yılmaz

Okul Danışmanlığı Hizmetleri — Kurucu

Hakkımızda sayfasında tanıyın →