Kreş 100 metre kuralı, kreşin bahçe ya da bina kapısı ile alkollü içki satılan yerler, kahvehane, bar ve benzeri umuma açık işletmelerin kapıları arasında en az 100 metre bulunmasını zorunlu tutan ruhsat şartıdır. Kuralı il veya ilçe emniyet müdürlüğünden alınan bir rapor belgeler; rapor olmadan kreş ruhsat dosyası tamamlanmış sayılmaz.
Kâğıt üzerinde tek cümlelik bir kural bu; sahada ise bina tutulup tadilata başlandıktan sonra yatırımı durdurabilecek bir sürpriz olabiliyor. Bu rehberde, yatırımcıların bize en çok sorduğu şu sorulara cevap veriyoruz:
- Alkollü içki satan bir market, büfe ya da tekel bayii de bu kurala girer mi?
- Mesafe hangi kapıdan başlayarak ölçülür ve bahçe girişinin yeri neden bu kadar önemli?
- Alkollü yerle arası 70 metre olan bir binayı, değiştirmeden nasıl kurtardık?
- Ruhsatı kreşten önce alınmış bir işletme yüzünden kapanma noktasına gelen kreşte ne oldu, eski ve devren kreşlerde Danıştay kararı neyi değiştirdi?
- Milli Eğitim Bakanlığına bağlı anaokulunda kural kreşle aynı mı?
Ruhsat sürecinin bütününü kreş ruhsat süreci yazımızda bulabilirsiniz; burada yalnızca 100 metre kuralına ve emniyet raporuna odaklanıyoruz.
Kreş 100 Metre Kuralı Nedir?
Kreş yönetmeliği, kuruluş ile meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri ve benzeri umuma açık yerler, alkollü içki satılan yerler ve genel ahlak kurallarına uygun olmayan mekânlar arasında en az 100 metre mesafe bulunmasını zorunlu tutar. Mesafe, varsa bahçe kapıları, yoksa bina kapıları arasında hesaplanır; binaların birden fazla kapısı varsa en yakın kapı esas alınır. Aynı şart ruhsat dosyasında istenen emniyet raporuna da bağlanmıştır.
Kreş 100 metre kuralının metni kısa; asıl soru, hangi işletmelerin bu kapsama girdiği.
Kreş 100 Metre Kuralına Hangi İşyerleri Dahildir?
Yönetmelikte sayılanlar: meyhane, kahvehane, kıraathane, bar, elektronik oyun merkezleri, alkollü içki satılan yerler ve genel ahlak kurallarına uygun olmayan mekânlar. Yönetmelik “alkollü içki satılan yerler” dediği için, sahada alkollü içki satan market, büfe ve tekel bayileri de kapsama giriyor. İşletmenin asıl işi alkol satmak olmasa bile satış yapılıyorsa değerlendirmeye alınır. Bu yüzden bina seçerken yalnızca bar ve kahvehanelere değil, çevredeki bütün alkol satış noktalarına bakmak gerekir.
Kapsamı bildiğimize göre sıra mesafenin nereden ve nasıl ölçüldüğünde.
Kreşte 100 Metre Nasıl Ölçülür?
Yönetmelik ölçümü kapıları esas alarak tarif eder (m.15/1-d): kreşin bahçesi ve bahçe kapısı varsa mesafe bahçe kapısından, yoksa bina kapısından hesaplanır; birden fazla kapı varsa en yakın kapı esas alınır. Sahada ölçüm kapıdan kapıya mesafe üzerinden yapılıyor. Yönetmelik, mesafenin yürüme yolu üzerinden mi yoksa düz çizgi olarak mı ölçüleceğini ayrıca belirtmiyor; bu yüzden sınırda kalan binalarda ölçümü bina kiralamadan önce ilçe emniyetiyle netleştirmek gerekir.
Mesafeyi kendiniz kontrol etmenin iki yolu var: harita üzerinde pin koyarak iki kapı arasındaki mesafeyi ölçmek ya da yerinde metreyle ölçmek. Kapıları esas aldığınızdan ve bahçe kapısı, bina kapısı ayrımını gözettiğinizden emin olun.
Yolun Karşısındaysa Dikkat
Kreşin bulunduğu bina ile alkollü içki satan yer karşılıklıysa ve aralarında yol varsa, mesafe en yakın yaya geçidi üzerinden hesaplanabiliyor. Bu kesin bir kural değil; ama geçmişte böyle hesaplanan kreşler oldu. Haritada düz çizgiyle 100 metreyi geçiyor olmanız sizi korumayabilir. Bu yüzden riske girmeyin: mesafeyi yaya geçidi üzerinden de hesaplayın ve iki yöntemde de 100 metreyi sağlayan binayı tercih edin.
Sahadan Bir Kesit
Tekirdağ’da yaptığımız bir çalışmada, kreş binası ile alkollü içki satan bir yer arasında yalnızca 70 metre vardı. Binayı değiştirmek gerekmedi: bahçe girişinin yerini değiştirdik ve sorunu çözdük. Yönetmelik bahçe kapısını esas aldığı için, girişin yeri mesafeyi doğrudan etkileyebiliyor. Bu çözüm her binada işlemez, ama bina kiralamadan önce mimarla birlikte denenmesi gereken bir seçenek.
Mesafeyi doğru ölçmek tek başına yetmez; ruhsat dosyasında bunun resmî bir raporla belgelenmesi gerekir.
Kreş 100 Metre Emniyet Raporu Nasıl Alınır?
Ruhsat dosyasında, binanın trafik emniyetinin bulunduğunu ve alkollü içki satılan yerler ile genel ahlaka uygun olmayan mekânlara en az 100 metre mesafe bulunduğunu gösteren, il veya ilçe emniyet müdürlüğünden alınmış bir rapor istenir. Başvuru ilçe emniyet müdürlüğüne yapılır. Rapor çoğu zaman bir hafta içinde çıkıyor; aynı gün alındığı da oluyor. Yine de işleyiş müdürlükten müdürlüğe değişebildiği için bağlı olduğunuz ilçe emniyetinden güncel işleyişi öğrenin. Raporun ruhsat dosyasındaki yerini kreş ruhsat süreci yazımızda, diğer bina belgelerini kreş itfaiye raporu yazımızda anlattık.
Bu rapor ruhsat için bir kez alınır, ama kreş 100 metre kuralı açılış gününde bitmiyor: kreş açıldıktan sonra çevre değişebilir.
Kreş Açıldıktan Sonra Yakına Alkollü Mekân Açılırsa Ne Olur?
Normal şartlarda, ruhsatlı bir kreşin 100 metre yakınında alkollü mekân açılamaması gerekir. Böyle bir durum olursa, kreş sahibinin yasal haklarını kullanması mümkündür. Bu süreçte kreşin ruhsat tarihi ile diğer işletmenin ruhsat tarihi, bir de mesafenin nasıl ölçüldüğü önem taşır; bu yüzden ruhsat belgelerinizi ve raporunuzu her zaman saklayın.
Peki ruhsat tarihleri ters çıkarsa, yani alkollü yer kreşten önce ruhsat almışsa ya da kreşi devren alıyorsanız ne olur?
Devren ve Eski Kreşlerde 100 Metre Kuralı Sorun Çıkarır mı?
Devren kreş alırken 100 metre kuralı çoğu zaman bir sorun olarak görünmüyor. Ama sahada tersine örnek de gördük: bir yatırımcı bizi arayıp kuralı sormuştu. Yaptığımız ölçüm, mesafenin 100 metreyi sağlamadığını gösterdi; alkollü içki satan yer ile kreş aynı satıh üzerindeydi ve alkollü yerin ruhsatı kreşinkinden önce alınmıştı. Konu bir şikâyet üzerine gündeme geldi, tespit yapıldı ve kreşin kapatılması söz konusu oldu. Kreş sahibi başka bir yere geçmek zorunda kaldı.
Hukuki bir ayrıntı da var. Yönetmeliğin 2015 öncesi açılmış kuruluşlara tanıdığı geçiş hükmü, Danıştay Onuncu Dairesinin 5/10/2020 tarihli kararıyla 100 metre şartı bakımından iptal edildi; bu karar Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun 24/2/2022 tarihli kararıyla onandı. Bu, eski kuruluşlar için bir tartışma alanı açsa da, sahadaki örnek gösteriyor ki bir şikâyet durumunda risk devam edebiliyor. Devren almadan önce mesafeyi mutlaka kendiniz ölçün ve durumunuzu bir uzmanla değerlendirin. Devir sürecini devren kreş açmak yazımızda, hizmetimizi devren kreş danışmanlığı sayfamızda bulabilirsiniz.
Bir gram önlem, bir kilo tedaviye bedeldir.
Benjamin Franklin
Buraya kadar Aile Bakanlığına bağlı kreşi konuştuk; anaokulu açmayı düşünüyorsanız kural nasıl işliyor?
MEB’e Bağlı Özel Anaokulunda 100 Metre Kuralı Kreşten Farklı mı?
Evet, dayanağı ve kontrol yöntemi farklı. Milli Eğitim Bakanlığına bağlı özel anaokulu için 100 metre kuralı, kreş yönetmeliğine değil, 2004 tarihli “Umuma Açık Yerler ve İçkili Yerler ile Resmî veya Özel Öğretim Kurumları Arasındaki Uzaklıkların Belirlenmesine Dair Yönetmelik”e dayanır. Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği de kurum açılış başvurusunda bu düzenlemeye uygunluğun il millî eğitim müdürlüğünce, en az iki görevlinin katıldığı bir incelemeyle beş iş günü içinde kontrol edileceğini söyler.
| Konu | Kreş ve gündüz bakımevi (Aile Bakanlığı) | Özel anaokulu (MEB) |
|---|---|---|
| Dayanak | Kreş yönetmeliği m.6/3-d ve m.15/1-d | Uzaklıkların Belirlenmesine Dair Yönetmelik ve Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği m.6 |
| Mesafe | En az 100 metre; varsa bahçe kapısı, yoksa bina kapısı, birden fazla kapıda en yakın kapı | Kapıdan kapıya en az 100 metre; aynı kapı esası; ölçüm, cadde ve sokaklar üzerinden yaya yoluyla gidilebilecek en kısa mesafeden yapılır |
| Kontrol eden | İl veya ilçe emniyet müdürlüğü raporu | İl millî eğitim müdürlüğü; alkollü yerin açılışında ise kolluk |
Bu yönetmelik ayrıca “kazanılmış hak” kavramını da içerir; ancak yalnızca ilgili kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce ruhsat verilmiş işletmeleri ve öğretim kurumlarını kapsar ve bu hak, devir gibi durumlarda sona erebilir. Yani “benim ruhsatım öncekiydi” demek her durumda koruma sağlamaz. Anaokulu tarafını kreş ve anaokulu arasındaki farklar rehberinde Okul Danışmanlığı Hizmetleri anlatıyor.
Kreş 100 metre kuralında da anaokulu kuralında da ortak sonuç aynı: mesafe, bina kiralanmadan önce netleşmeli.
Kreş Bina Kiralamadan Önce 100 Metre Nasıl Kontrol Edilir?
Yönetmelik rakamı verir; asıl risk, bina tutulduktan sonra fark edilen mesafedir. Sahada şunları öneriyoruz:
- Bina çevresindeki tüm alkol satış noktalarını (bar, kahvehane, market, büfe, tekel bayii) yerinde tarayın; yan ve arka sokakları da dahil edin.
- Mesafeyi kapıdan kapıya, bahçe kapısı ve en yakın kapı esasına göre, haritada pin koyarak ve yerinde metreyle kendiniz ölçün.
- Alkollü yer yolun karşısındaysa mesafeyi en yakın yaya geçidi üzerinden de hesaplayın; iki hesapta da 100 metreyi geçen binayı seçin.
- Mesafe sınırdaysa, bahçe girişinin yerini değiştirmenin mümkün olup olmadığını mimarla değerlendirin.
- Kira sözleşmesine, ruhsat alınamazsa sözleşmeyi feshetme hakkı ekletin.
- Bina tutmadan önce ilçe emniyet müdürlüğünden mesafe hakkında görüş almayı deneyin.
Mesafe tek kontrol değil; çevrede bakılması gereken başka şartlar da var.
Kreş Açarken 100 Metre Dışında Hangi Çevre Şartlarına Bakılır?
Çevre kontrolü yalnızca alkollü mekânlarla bitmiyor. Kreş yönetmeliği ayrıca, bitişikte veya çevrede fırın, patlayıcı ve yanıcı madde satan ya da depolayan bir işletme bulunmasını ve baz istasyonu bulunmasını da sınırlar; bu durumlarda yetkili kurumlardan uygunluk raporu istenir. Bina ve çevrenin sağlık yönünden uygunluğu için toplum sağlığı merkezinden ayrıca rapor alınır. MEB’e bağlı anaokulundaki farkı yukarıda anlattık.
Bina fizibilitesinde biz bu yüzden 100 metre kontrolünü tek başına değil, aşağıdaki çevresel risk listesiyle birlikte yapıyoruz:
| Kontrol | Neden bakılır? |
|---|---|
| 100 metre çevresel mesafe | Alkollü içki satan yerler, kahvehane ve benzeri işletmeler |
| Orta/yüksek gerilim hattı | Sağlık ve güvenlik riski |
| Akaryakıt servis istasyonu | Yanıcı madde ve patlama riski |
| Baz istasyonu | Yönetmelikteki mesafe ve rapor şartı |
| Heyelan bölgesi | Zemin ve yapı güvenliği |
| Dere yatağı / taşkın riski | Su baskını riski |
| Bataklık veya zeminsel sağlık riski | Nem ve zemin sağlığı |
| Doğal afete maruz alan | Bina ve çocuk güvenliği |
| Yüksek riskli tesis/alan | Çevredeki tehlikeli faaliyetler |
| Diğer çevresel riskler | Binaya özgü durumlar |
Bu listenin hepsi yönetmelikte tek tek yazılı şart değildir; bir kısmı yönetmelik, bir kısmı sağlık ve güvenlik değerlendirmesi ve saha deneyimi kaynaklıdır. Amaç, bina tutulduktan sonra ortaya çıkacak sürprizleri baştan görmektir. Bina şartlarının tamamı için kreş açmak için bina şartları yazımıza bakabilirsiniz.
Bu kontrolleri tek listede toplayalım.
Kreş 100 Metre Kuralı İçin Kontrol Listesi
- Bina çevresindeki bütün alkol satış noktalarını (market, büfe, tekel dahil) taradım.
- Mesafeyi kapıdan kapıya, bahçe kapısı ve en yakın kapı esasıyla, harita ve metreyle ölçtüm.
- Yolun karşısında alkollü yer varsa yaya geçidi hesabını da yaptım.
- Sınırda kalan mesafe için bahçe girişini taşıma seçeneğini mimarla değerlendirdim.
- Kira sözleşmesine ruhsat alınamazsa fesih maddesi ekletmeyi planladım.
- Devren alıyorsam, ruhsat tarihlerini ve mesafeyi ayrıca kontrol ettim.
- Baz istasyonu, akaryakıt istasyonu ve diğer çevresel riskleri de kontrol ettim.
- Emniyet raporu başvurusunu ilçe emniyet müdürlüğünden güncel işleyişi öğrenerek planladım.
100 Metre Riskini Bina Tutmadan Önce Görelim
Kreş 100 metre kuralı açısından bina adayınızın çevresini, mesafeleri ve diğer çevresel riskleri kira sözleşmesinden önce birlikte kontrol edelim. 24 saat içinde (pazar günü hariç) dönüş yapacağımız ücretsiz ön görüşmede bina adayınızı değerlendirelim.
Kreş 100 Metre Kuralından Sonra Sırada Ne Var?
Bina adayınız kreş 100 metre kuralını sağlıyorsa sıra yangın önlemlerine geliyor; kreş itfaiye raporu yazımızı okuyabilirsiniz. Şartların tamamını kreş açmak için gerekli şartlar, süreci baştan sona kreş nasıl açılır rehberimizde bulabilirsiniz. Anaokulu ile kreş farkını merak ediyorsanız kreş ve anaokulu arasındaki farklar rehberine göz atın. Bina adayınızı bağımsız bir gözle değerlendirmek için kreş fizibilite ve bina uygunluğu, süreci uçtan uca yürütmek için kreş açma danışmanlığı hizmetimiz var.
Kreş 100 Metre Kuralı Hakkında Sorular
Kreş 100 metre kuralı nedir?
Kreşin kapısı ile alkollü içki satılan yerler, kahvehane, bar ve benzeri umuma açık işletmelerin kapıları arasında en az 100 metre bulunması gerektiğini söyleyen ruhsat şartıdır.
100 metre nasıl ölçülür?
Kapıdan kapıya ölçülür. Kreşin bahçe kapısı varsa bahçe kapısı, yoksa bina kapısı esas alınır; birden fazla kapı varsa en yakın kapı sayılır. Kendiniz haritada pin koyarak ya da metreyle ölçebilirsiniz.
Alkollü içki satan market ya da büfe 100 metre kapsamına girer mi?
Evet. Yönetmelik “alkollü içki satılan yerler” dediği için, alkol satışı yapan market, büfe ve tekel bayileri de değerlendirmeye alınır.
100 metre emniyet raporu nereden alınır?
Bağlı olduğunuz ilçe emniyet müdürlüğüne başvurarak alırsınız. Rapor, ruhsat dosyasında istenen zorunlu bina belgelerinden biridir.
Alkollü yer yolun karşısındaysa mesafe nasıl hesaplanır?
Aralarında yol varsa mesafenin en yakın yaya geçidi üzerinden hesaplandığı durumlar görüldü. Bu kesin bir kural değil, ama riske girmemek için mesafeyi bu yöntemle de kontrol edin.
Kreş emniyet raporu ne kadar sürede çıkar?
Çoğu zaman bir hafta içinde çıkar; aynı gün alındığı da olur. Süre ilçe emniyet müdürlüğüne göre değişebilir.
Mesafe 100 metreden azsa çözüm var mı?
Bazen. Mesafe bahçe kapısına göre hesaplandığı için, bahçe girişinin yerini değiştirmek mesafeyi artırabilir. Tekirdağ’da 70 metre mesafeyi bu yolla çözdük; ancak her binada mümkün olmayabilir.
Kreş açıldıktan sonra yakınına alkollü mekân açılabilir mi?
Normal şartlarda açılamaması gerekir. Açılırsa kreş sahibi yasal haklarını kullanabilir; bu süreçte ruhsat tarihleri ve mesafe ölçümü belirleyici olur.
Alkollü mekânın ruhsatı kreşinkinden önceyse ne olur?
Sahada bu durumda kreşin şikâyet üzerine kapatılması gündeme gelen bir örnek gördük. Bu yüzden bina tutmadan önce çevredeki mevcut alkollü işletmelere dikkatle bakmak gerekir.
Devren kreş alırken 100 metre kuralı kontrol edilmeli mi?
Evet. Genellikle sorun çıkmasa da, mesafeyi ve çevredeki işletmelerin ruhsat tarihlerini devirden önce kendiniz kontrol etmeniz gerekir.
Milli Eğitim Bakanlığına bağlı anaokulu için de 100 metre kuralı geçerli mi?
Evet, ama farklı bir yönetmeliğe dayanır. MEB’e bağlı özel anaokullarında kapıdan kapıya en az 100 metre aranır; ölçüm cadde ve sokaklar üzerinden yaya yoluyla en kısa mesafeye göre yapılır ve kontrolü il millî eğitim müdürlüğü yapar.
Kreş çevresinde 100 metre dışında hangi şartlara bakılır?
Bitişikte fırın, patlayıcı ve yanıcı madde satan işletme ile baz istasyonu bulunması sınırlanır; bina ve çevrenin sağlık yönünden uygunluğu için de ayrı rapor alınır.
Bina kiralamadan önce 100 metreyi nasıl kontrol ederim?
Çevredeki tüm alkol satış noktalarını yerinde tarayın, mesafeyi kapıdan kapıya ölçün, kira sözleşmesine fesih maddesi ekletin ve mümkünse ilçe emniyet müdürlüğünden görüş alın.
100 metre raporu olmadan ruhsat alınır mı?
Hayır. Emniyet raporu ruhsat dosyasındaki zorunlu bina belgelerinden biridir; eksikse dosya tamamlanmış sayılmaz.
Dayanak ve Güncellik Notu
MEB’e bağlı anaokulu bölümü, 3/4/2004 tarihli ve 25422 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Umuma Açık Yerler ve İçkili Yerler ile Resmî veya Özel Öğretim Kurumları Arasındaki Uzaklıkların Belirlenmesine Dair Yönetmeliğin 5, 6, 7, 8 ve 9. maddeleri ile Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliğinin 6. maddesine dayanır; anaokulu için güncel metni Milli Eğitim Bakanlığı mevzuat sayfasından doğrulayın.
Bu yazıdaki kreş 100 metre şartı ve emniyet raporu bilgileri, 30 Nisan 2015 tarihli ve 29342 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Özel Kreş ve Gündüz Bakımevleri ile Özel Çocuk Kulüplerinin Kuruluş ve İşleyiş Esasları Hakkında Yönetmeliğin 6 (üçüncü fıkra, d bendi) ve 15 (birinci fıkra, c, ç ve d bentleri) ile Geçici 2. maddelerine ve bu maddelere ilişkin Danıştay Onuncu Dairesinin 5/10/2020 tarihli, 2015/4216 esas ve 2020/3450 karar sayılı kararına (24/2/2022 tarihli, 2021/1417 esas ve 2022/637 karar sayılı İdari Dava Daireleri Kurulu kararıyla onanmıştır) dayanır.
Bu yazı 24 Eylül 2026 tarihinde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı mevzuat sayfasındaki metinle karşılaştırılmıştır. Ölçümün sahada kapıdan kapıya yapılması, harita ya da metreyle kontrol, yolun karşısındaki yerlerde yaya geçidi hesabı, emniyet raporunun bir hafta içinde çıkması, market ve büfelerin kapsama alınması, devir örneği, Tekirdağ çalışması ve çevresel risk listesi yönetmelik hükmü değil; 2009 yılından beri kreş ve anaokulu yatırımcılarına danışmanlık veren Okul Danışmanlığı Hizmetleri kurucusu Yusuf Yılmaz’ın saha deneyimine dayanır ve il ile ilçe uygulamasına göre değişebilir.
Bu yazı hukuki danışmanlık yerine geçmez; somut durumunuz için bir avukata ve ilçe emniyet müdürlüğüne danışın.
