Liderlik ve Yönetim
Patron vs. Yönetici: Kreşlerde Kurucu ve Kuruluş Müdürü Arasındaki Kırmızı Çizgiler Nelerdir?
Özet: “Ben Ödedim” Yetmez — Yönetmelik Yetkiyi Yazıyla Verir
Yönetmelikte Kurucu; bakım ve eğitim ortamının sağlanması, binanın kullanılabilir hâle getirilmesi, araç-gereçlerin temini, personel istihdamı, ücretlerin zamanında ödenmesi ile sigorta–vergi yükümlülüklerinin usulüne uygun yürütülmesini sağlamakla sorumludur.
Kuruluş müdürü ise; kurumun idari, mali ve teknik işlerini mevzuata uygun yürütmekten, çocuk kabulünden, veli iletişiminden, personel denetiminden ve standart formların uygulanmasından sorumlu “yetkili yönetici”dir.
Kısacası: Kurucu “sistemin motorunu ve kaynaklarını kurar”; kuruluş müdürü “sistemi mevzuata uygun işletir.” (Evet, bu ikisi uyumlu çalışmazsa gemi değil… su almakta olan bir sandal yönetirsiniz.)
Kreş işletmeciliğinde en çok kriz çıkan yer, “kurucunun müdürün alanına girmesi” ve “müdürün kurumsal kararları kurucuyla hizalamadan yürütmesi”dir.
Bu yazıda “internetten duyduklarımızı” değil, doğrudan resmî yönetmelik maddelerini referans alıyoruz. Özellikle Madde 22 (Kurucu), Madde 23 (Kuruluş müdürü nitelikleri) ve Madde 24 (Kuruluş müdürü görevleri) çerçevesinde; sahada en sık patlayan kırmızı çizgileri netleştiriyoruz.
İçindekiler: Yetki Matrisi
1) Kurucu Kimdir ve Ne Yapmakla Yükümlüdür?
Yönetmelikte Kurucu, kurumu açan/işleten ve “bakım-eğitim ortamını mümkün kılan” kişi olarak yükümlülükleri tanımlanan taraftır. Kurucunun sorumluluk çekirdeği şudur: ortamı kurmak, kaynakları sağlamak, personeli istihdam etmek ve finansal yükümlülükleri aksatmamak.
Kurucunun “çekirdek sorumlulukları” (Madde 22)
- ✔Bakım ve eğitim ortamı: Kuruluşta bakım ve eğitim ortamının sağlanması.
- ✔Binanın hazır edilmesi: Binanın kullanılabilir duruma getirilmesi.
- ✔Araç-gereç temini: Gerekli araç ve gereçlerin temini.
- ✔Personel istihdamı: Yeterli personel istihdam edilmesi.
- ✔Ücretler + SGK/Vergi disiplini: Aylık/ücretlerin zamanında ödenmesi, sigorta ve vergi ile ilgili işlerin usulüne uygun yapılmasının sağlanması.
Yönetmelikte çok kritik bir “sınır cümlesi” var:
Kurucu; kuruluşta kuruluş müdürü veya grup sorumlusu dışında görev alamaz.
Yani “ben kurucuyum, bugün resepsiyona geçtim / bugün sınıfa girdim / bugün müdür gibi imza attım” yaklaşımı, mevzuat açısından riskli bir alandır.
Ayrıca; kuruluş müdürü olma niteliklerini taşıyan kurucu, aynı zamanda kuruluş müdürü de olabilir.
Bu, sahada çok sorulan “Kurucu müdür olabilir mi?” sorusunun mevzuat cevabıdır (Evet—ama nitelikleri taşıyorsa).
2) Kuruluş Müdürü Kimdir, Hangi Şartlarla Olur?
Yönetmelikte Kuruluş müdürü, kurumun “operasyonel ve resmî yönetim merkezi”dir. (Tanım maddesinde “kuruluş müdürü” ifadesi yer alır.)
Kuruluş müdürü olma şartları (Madde 23)
Yönetmelik, kuruluş müdürü olacak kişiler için nitelikleri açıkça sıralar. Özetle:
- (a) Belirli bölümlerden (sosyal hizmet, psikoloji, PDR, çocuk gelişimi, okul öncesi vb.) lisans mezunu olup Bakanlık/diğer kamu/özel eğitim kurumlarında en az 2 yıl çalışmış olmak.
- (b) Eğitim fakültelerinin diğer bölümleri veya fen-edebiyat mezunu olup pedagojik formasyona sahip olmak ve ilgili kurumlarda en az 2 yıl çalışmış olmak.
- (c) Bakanlık veya Bakanlık izniyle açılan bakım hizmeti veren kuruluşlar ile resmi/özel eğitim kurumlarında yöneticilik yapmış olmak.
- (ç) İlgili fakülte/bölümlerden önlisans mezunu olduktan sonra ilgili kurumlarda en az 4 yıl görev yapmış olmak.
Bu madde pratikte şunu söyler: “Kuruluş müdürü, sadece ‘idareci’ değil; yeterlilik ve deneyimle seçilmesi gereken bir profesyoneldir.”
3) Kuruluş Müdürünün Devredilemez Görevleri (Madde 24)
Yönetmelik, kuruluş müdürünün görev alanını çok geniş tanımlar: idari, mali ve teknik tüm işlerin mevzuata uygun yürütülmesi dahil.
Bu yüzden “kurumda kim, neyi, hangi yetkiyle yapıyor?” sorusunun cevabı çoğu zaman Madde 24’te saklıdır.
📌 Kayıt–Kabul ve Dosyalama
Çocukların kuruluşa kabul işlemlerini yapar.
Çocukların özlük dosyaları ve çocuklarla ilgili işlem/yazışmaların mevzuata uygun yürütülmesini sağlar.
🎓 Eğitim Kalitesi + Form Disiplini
Eğitim programlarındaki formların her çocuk için düzenlenmesini sağlar ve onaylar.
Uyum problemi/özel gereksinimi olan çocukların sorunlarının çözümüne yönelik çalışmaları yürütür ve koordine eder.
👨👩👧 Veli İletişimi + Teslim Güvenliği
Ailelere çocukların durumu hakkında bilgi verir; işleyiş konularında iletişimi sağlar.
Çocukların velilere güvenli teslimine ilişkin tedbirleri alır ve uygulanmasını sağlar.
Veli toplantılarını organize eder; kararların uygulanmasını sağlar.
👥 Personel Yönetimi + Çalışma İzinleri
Personeli denetler ve görev dağılımını yapar.
Personel özlük dosyaları ile çalışma izni süreçlerinin zamanında il müdürlüğüne bildirilmesini sağlar.
Ek olarak: Kuruluş müdürü; personele yönelik hizmet içi eğitimi planlar, yemek listesinin çocukların ihtiyaçlarına göre hazırlanmasını ve yemek numunelerinin saklanmasını sağlar; eğitim materyallerinin temini/korunması ve bina güvenliği için önlemleri alır; olağanüstü durumları il müdürlüğüne bildirir; mevzuatın personele duyurulması ve standart formların doldurulmasını sağlar.
Ve en kritik “zaman ve rol” kuralı:
Bir kişi birden fazla kuruluşun kuruluş müdürü olamaz, çalışma saatleri içinde başka işte çalışamaz ve grup sorumlusu olarak görev alamaz.
Ayrıca kuruluş müdürü gruplarda günde en az bir saat gözlem yapar.
4) Kırmızı Çizgiler: Kim Neye Müdahale Edemez?
Aşağıdaki kırmızı çizgiler “yorum” değil; doğrudan maddelerin işaret ettiği yetki alanlarının sahadaki karşılığıdır.
(Kısa versiyon: Yetki belirsizse, kurumda herkes her işe karışır; sonuç: kalite dalgalanması + denetim riski + veli güvensizliği.)
🛑 Kurucu (Patron) Neye “Doğrudan” Karışmamalı?
- Kayıt–kabul kararının yürütülmesi: Çocuk kabul işlemlerini mevzuat gereği kuruluş müdürü yürütür.
- Veliye resmî bilgi akışı: Ailelere bilgi verme ve iletişim yürütme görevi kuruluş müdüründedir.
- Personelin görev dağılımı ve denetimi: Bu sorumluluk kuruluş müdürüne verilmiştir.
- Standart formlar ve eğitim formlarının onayı: Formların düzenlenmesini sağlama ve onaylama görevi müdürdedir.
- “Kuruluşta görev alma” sınırı: Kurucu; kuruluş müdürü veya grup sorumlusu dışında görev alamaz.
Not: Kurucu stratejik hedef koyar, bütçe çerçevesi oluşturur, kaynak sağlar; ancak günlük operasyonun “icrası” mevzuat tarafında müdür yetki alanına yaslanır.
🧊 Kuruluş Müdürü Neye Giremez / Girmemeli?
- Başka işte çalışma: Çalışma saatleri içinde başka bir işte çalışamaz.
- Birden fazla kurumda müdürlük: Bir kişi birden fazla kuruluşun kuruluş müdürü olamaz.
- Grup sorumlusu (öğretmen) rolü: Kuruluş müdürü grup sorumlusu olarak görev alamaz.
- “Sahadan kopma” lüksü: Gruplarda günde en az 1 saat gözlem yapar (yani yalnızca masa başı yönetici değildir).
Bu kural seti, müdürün “tam zamanlı” ve “tek kuruma odaklı” çalışmasını zorunlu kılar. Bu yüzden müdür seçimi, kurumsal sürdürülebilirliğin en kritik kilididir.
5) Uyum Modeli: Haftalık Yönetim Ritmi + Onay Mekanizması
Yönetmelik görevleri tanımlar; kurum içi “çalışma modeli”ni ise siz tasarlarsınız.
En sağlıklısı: Kurucu strateji ve kaynak çerçevesini kurar (Madde 22), müdür mevzuata uygun işletir (Madde 24).
- 1) Haftalık Yönetim Toplantısı (30–45 dk)
Müdür: kayıt–kabul, veli gündemi, personel durumu, formlar/denetim bulguları. (Madde 24 kapsamı)
Kurucu: bütçe çerçevesi, kaynak tahsisi, kritik yatırımlar, ücret/SGK/vergi disiplini. (Madde 22 kapsamı)
- 2) Harcama Yetki Matrisi (İç Prosedür)Yönetmelik müdüre “mali işleri mevzuata uygun yürütme” sorumluluğu verir.
Bu yüzden kurum içinde; “limit altı harcama müdürde, limit üstü kurucu onayı” gibi bir sistem tasarlayın.
Böylece hem operasyon tıkanmaz, hem de kurucu mali kontrolü kaybetmez. - 3) “Tek Ses” İletişim PrensibiVeliye çocukla ilgili bilgi verme ve işleyiş iletişimi müdür görev alanındadır.
Kurucu “veli önünde” müdürü bypass ederse; kurumda otorite ve güven zinciri kırılır.
Sıkça Sorulan Sorular
Kurucu aynı zamanda kuruluş müdürü olabilir mi?
Evet. Kuruluş müdürü olma niteliklerini taşıyan kurucular aynı zamanda kuruluş müdürü de olabilir. :contentReference[oaicite:44]{index=44}
Kurucu kurumda başka bir görev üstlenebilir mi?
Yönetmeliğe göre kurucular, kuruluşta kuruluş müdürü veya grup sorumlusu dışında görev alamaz.
Kuruluş müdürü aynı anda öğretmen (grup sorumlusu) olabilir mi?
Hayır. Yönetmelik açıkça kuruluş müdürünün “grup sorumlusu olarak görev alamayacağını” belirtir.
Kuruluş müdürü başka bir işte çalışabilir mi ya da iki kurumda müdürlük yapabilir mi?
Hayır. Bir kişi birden fazla kuruluşun kuruluş müdürü olamaz ve çalışma saatleri içinde başka bir işte çalışamaz.
Çocuk kayıt-kabul işlemlerini kim yürütür?
Madde 24’e göre çocukların kuruluşa kabul işlemlerini kuruluş müdürü yapar.
Kurumsal Yönetim Sisteminizi Kuralım
Kurucu–Kuruluş Müdürü yetki matrisini, haftalık raporlama sistemini ve “standart form disiplini”ni (Madde 24) okulunuza uyarlayalım.
Böylece okulunuz kişilere değil, sisteme bağlı çalışsın.