Kreş Ücretleri Nasıl Belirlenir? Enflasyona Karşı “Tavan Fiyat” Stratejisi ve Yasal İlan Zorunluluğu
Ocak–Mayıs Dönemi Hayati Önem Taşır
Kreş ve gündüz bakımevleri, eğitim ücretlerini keyfi olarak belirleyemez veya yılın herhangi bir ayında “kafasına göre” zam yapamaz. Yönetmelik Madde 47 çerçevesinde; bir sonraki yıl uygulanacak ücretler her yılın Ocak ayı ile Mayıs ayı sonu arasında belirlenmeli, Valiliğe/ilgili makama bildirilerek ilan edilmelidir. Bu tarihi kaçıran kuruluşlar, yasal olarak bir önceki yılın ücretini uygulamak zorunda kalabilir. Ücretler yalnızca piyasa koşullarına göre değil; kira, personel, iaşe, ısınma, sarf giderleri ve amortisman gibi kalemler dikkate alınarak maliyet bazlı oluşturulmalıdır.
Bir kreş yatırımcısının en stratejik kararı, binayı seçmek değil; “Doğru fiyatı belirlemek”tir. Çünkü fiyat, yalnızca geliri değil; hedef kitleni, algını, doluluk hızını ve finansal sürdürülebilirliği belirler.
Yüksek enflasyon ortamında fiyat belirleme, basit bir etiketleme işi değildir. Gelecek 12 ayın risklerini; personel maaş artışlarını, gıda/temizlik maliyetlerini, enerji giderlerini ve kirayı bugünden öngörüp buna uygun bir tavan fiyat planı yapmak gerekir. Çünkü düzenleme mantığı şunu söyler: “Mayıs ayında ilan ettiğin fiyatın üzerine yıl içinde çıkamazsın.” Bu yüzden “Mayıs’ta doğru tavanı koymak”, yılın geri kalanını koruyan bir sigorta gibidir.
Okul Danışmanlığı Hizmetleri (ODH) olarak bu rehberde; Yönetmelik Madde 47 çerçevesinde kurumunuzu zarardan koruyacak fiyatlandırma mantığını, tavan fiyat–iskonto dengesini, yasakları ve tahsilat/iade kurallarını adım adım anlatıyoruz.
- 00. 90 Saniyelik Özet
- 01. Kritik Takvim: Ocak–Mayıs Kuralı
- 01B. “Mayıs’ı Kaçıranın Bir Yılı Yanar” Senaryosu
- 02. Ücret Nasıl Hesaplanır? (Maliyet Formülü)
- 02B. Mini Hesap: 3 Dakikada Aylık Ücret Mantığı
- 03. Stratejik Hamle: Tavan Fiyat & İskonto Yönetimi
- 03B. İndirim Değil, Politika: İskonto Kuralları
- 04. Yasaklar: Bağış, Senet ve “Gizli Ücret” Tuzağı
- 05. Tahsilat ve İade Kuralları
- 06. Uygulama Check-list’i (Kopyala–Uygula)
- 07. Sık Sorulan Sorular
0. 90 Saniyelik Özet
- Ücret belirleme, Ocak–Mayıs aralığında planlanır ve ilan/bildirim mantığıyla yürütülür.
- Yıl içinde “üstüne çıkamayacağın” bir sistem olduğu için tavan fiyat doğru belirlenmelidir.
- Ücret yalnızca piyasa değil; maliyet + amortisman + hedef kitle dengesiyle hesaplanmalıdır.
- Tavanın altında indirim yapılabilir; tavanın üstüne çıkmak riskli bir alan oluşturur.
- Bağış/yardım/kırtasiye gibi isimlerle gizli ücret talep etmek, “fiyat sınırını delme” olarak yorumlanabilir.
- Tahsilat ve iade konusu, yalnız para almak değil; gerektiğinde adil ve kayıtlı iade sistemidir.
1. Kritik Takvim: Ocak–Mayıs Kuralı
Kreş işletmeciliğinde mali yıl ile eğitim yılı iç içe geçer. Bu nedenle yönetmelik, veliyi korumak ve şeffaflığı sağlamak adına katı bir takvim belirler. Buradaki ana amaç şudur: Veli “seneye kaç para ödeyeceğini” önceden bilmeli; kurum da fiyatını yıl içinde keyfi şekilde yukarı çekmemelidir.
Ocak–Mayıs aralığında ne yapılır?
- Maliyet bütçesi çıkarılır: Personel, kira, yemek, enerji, sarf, bakım-onarım, eğitim materyali vb.
- Tavan fiyat belirlenir: Enflasyon ve riskler dahil edilir (yıl içi “koruma alanı”).
- İndirim politikası yazılır: Erken kayıt, kardeş indirimi, peşin ödeme gibi koşullar netleştirilir.
- İlan/bildirim hazırlanır: Ücretlerin velinin görebileceği şekilde duyurulacağı format oluşturulur.
1B. “Mayıs’ı Kaçıranın Bir Yılı Yanar” Senaryosu
Mayıs Ayını Kaçıranın Bir Yılı Yanar
Süresinde ilan edilmeyen ücret, kurumun elini bağlar. Yüksek enflasyon koşullarında bu durum, “kârın silinmesi” değil; doğrudan “nakit akışının bozulması” ve bazı kurumlarda batış riskinin artması demektir.
- İlan zorunluluğu: Ücretler resmî yazıyla bildirilir ve velinin görebileceği yerde ilan edilir.
- Yeni açılan kurumlar: Mayıs sonrası açılış izni alan kurumlarda, belirlenen süre içinde ücret belirleme/ilan mantığı devreye girer.
- İhmalin bedeli: “Bir önceki yılın ücretini uygulamak” zorunda kalma riski, maliyetler artarken geliri sabitler.
2. Ücret Nasıl Hesaplanır? (Maliyet Formülü)
Ücret belirlerken “kafama göre fiyat yazarım” diyemezsiniz. Sağlam bir ücretin arkasında iki şey olmalı: (1) maliyet mantığı ve (2) hedef kitle/algı stratejisi. Yönetmelik, fiyatın dayanaklarının olmasını ister; gerektiğinde bu hesabın mantığını açıklayabilmenizi bekler.
- Personel maaşları + SGK/yan yükler
- Personel & çocuk iaşesi (yemek/atıştırmalık)
- Kira / stopaj / site giderleri
- Isıtma–enerji–su–internet
- Temizlik, kırtasiye, sarf malzemeleri
- Bakım-onarım, küçük tadilat
İnşaat/tadilat, mobilya, oyun grupları, eğitim materyalleri ve teknolojik ekipmanların zamanla yenilenme ihtiyacı doğar. Bu payı fiyata yedirmezseniz, 2–3 yıl sonra “yenileme” için ya borçlanırsınız ya da kalite düşer. (Kalite düşünce de kayıtlar yavaşlar; domino etkisi.)
Ayrıca çevrenin sosyo-ekonomik şartları ve rakiplerin fiyat bandı da dikkate alınmalıdır.
2B. Mini Hesap: 3 Dakikada Aylık Ücret Mantığı
Basit model (örnek)
- Toplam aylık gider: 1.200.000 TL (personel + kira + iaşe + enerji + sarf + bakım)
- Amortisman payı: 100.000 TL
- Toplam: 1.300.000 TL
- Hedeflenen doluluk: 50 öğrenci (tam kapasite değil, gerçekçi hedef)
- Kişi başı maliyet: 1.300.000 / 50 = 26.000 TL
- Hedef kâr & risk payı: +%15 → 29.900 TL
- Tavan fiyat mantığı: Enflasyon ve yıl içi riskler için üst bant (ör. 35.000 TL)
Bu bir örnek mantıktır. Asıl kritik olan; “tam kapasite”ye değil, gerçekçi doluluk hedefinize göre fiyatın kendi kendini taşımasıdır. Çünkü birçok kurumun hatası şudur: Tam kapasiteye göre fiyatlar; doluluk gecikince nakit akışı çöker.
3. Stratejik Hamle: Tavan Fiyat ve İskonto Yönetimi
ODH olarak yatırımcılara en çok söylediğimiz cümle şudur: “Fiyatını yüksek belirle, iskonto uygula.” Bu bir “pahalı sat” cümlesi değil; enflasyon ortamında kurumun elini güçlendiren bir tavan planlama yaklaşımıdır.
Neden tavan fiyat?
Mantık basittir: İlan ettiğiniz ücretin üstüne çıkamazsınız; ama altına inerek kampanya/indirim yapabilirsiniz. O zaman yıl boyunca maliyetler arttığında elinizde manevra alanı kalması için tavanı doğru belirlemek gerekir.
- Mayıs ayında “tavan” belirlenir (ör. 40.000 TL)
- Eylül’de kayıt döneminde indirim uygulanır (ör. %25 → 30.000 TL)
- Yıl içinde maliyet artarsa, indirimi azaltarak fiili fiyatı güncelleme alanı oluşur
- Tavanı düşük belirlediyseniz, maliyet artsa bile yukarı çıkamazsınız
3B. İndirim Değil, Politika: İskonto Kuralları
Kurumsal iskonto politikası (öneri)
- Erken kayıt indirimi: Tarihi net (örn. 1–30 Haziran), oranı net (örn. %10)
- Kardeş indirimi: Kime uygulanır? (aynı anda kayıtlıysa vb.)
- Peşin ödeme indirimi: Kaç ay peşin? (kurala uygun ve yazılı)
- Referans indirimi: “Kayıt gerçekleşirse” gibi net şart
- İndirimlerin üst sınırı: Toplam indirim %X’i geçmez (kârı eritmemek için)
İndirim, “o anki pazarlık” değil; yazılı bir sistem olursa hem ekip yönetimi kolaylaşır hem de veliye güven verir.
4. Yasaklar Listesi: Bağış ve Senet Tuzağı
Bazı kurumlar, tavan fiyat sınırını aşmak için “bağış”, “kırtasiye yardımı”, “kulüp ücreti”, “etkinlik paketi” gibi adlarla ek bedel talep etmeye çalışır. Bu yaklaşım, şeffaflık ilkesini bozar ve denetimde risk üretir. En güvenli yöntem: Ücret kalemlerini baştan netleştirmek ve ilan edilen çerçevenin dışına taşmamaktır.
- 🚫 Gizli ücret riski: “Bağış/yardım dahil hiçbir ad altında ilan edilenin dışında ücret alınamaz” mantığına aykırı yorumlanabilir.
- 🚫 Erken tahsilat riski: İlan prosedürü netleşmeden toplu para toplamak, şikâyet ve denetim riski doğurur.
- 🚫 Senet/bono riski: Veliyi uzun vadeli borçlandırıcı evraklar, ilişkiyi zedeler; tahsilat sorunu büyür; itibar düşer.
Pratik öneri
Eğer eğitim paketinizin içinde “servis, yemek, etkinlik” gibi kalemler varsa, bunları başta paketleyin, sözleşmede ve ilan mantığında netleştirin. Sonradan “ekstra” üretmek en çok şikâyet doğuran noktadır.
5. İade ve Tahsilat Kuralları
Ücret politikası yalnızca parayı almak değil; gerektiğinde doğru şekilde iade etmeyi ve tahsilatı kayıtlı yürütmeyi de kapsar. Tahsilat disiplininiz zayıfsa, fiyatınız doğru olsa bile nakit akışınız bozulur.
Ücretlerin ay başında tahsil edilmesi, giderlerin düzenli ödendiği işletmelerde “hayatta kalma” standardıdır. Personel maaşı, SGK, kira ve iaşe genelde beklemez; bu yüzden tahsilatın planlı olması gerekir.
Uzun süreli raporlu devamsızlık veya kurumdan ayrılma durumlarında, peşin ödenmiş ücretlerin hangi koşulda ve nasıl iade edileceği sözleşmede ve kurum prosedüründe açık olmalıdır. İade sistemi “gönül alma” değil; kurumsal şeffaflıktır.
6. Uygulama Check-list’i (Kopyala–Uygula)
- 1) Ocak’ta maliyet tablosu aç: Personel, kira, iaşe, enerji, sarf, bakım, amortisman.
- 2) Doluluk senaryosu yaz: İyimser/gerçekçi/kötümser doluluk (fiyat buna göre dayanmalı).
- 3) Tavan fiyatı belirle: Enflasyon + yıl içi risk için manevra alanı.
- 4) İndirim politikasını yazılı hale getir: Erken kayıt, kardeş, peşin, referans.
- 5) İlan/bildirim dosyasını hazırla: Metin, imza, tarih, asılacak alan, arşiv.
- 6) Sözleşmeye ücret maddesini net yaz: Ne dahil/ne hariç, iade koşulları, tahsilat günü.
- 7) “Gizli ücret” riskini sıfırla: Paket dışında ad altında ücret üretme.
- 8) Tahsilatı sistemleştir: Düzenli ödeme hatırlatmaları + kayıt (dekont/fiş/fatura düzeni).
7. Sık Sorulan Sorular
1) Yıl içinde zam yapabilir miyim?
Temel risk, ilan edilen tavanın üstüne çıkmaktır. Bu yüzden tavanı baştan doğru belirlemek gerekir. Tavan altında indirim oranını azaltmak gibi yöntemler “manevra alanı” yaratır; fakat bunu da kurum içi politika ile yönetmek gerekir.
2) En doğru fiyat nasıl bulunur?
(1) Maliyet tablosu, (2) gerçekçi doluluk hedefi, (3) hedef kitle–algı bandı ve (4) tavan fiyat stratejisi birlikte belirlenir. Sadece “rakip kaç yazmış” ile fiyat koymak, özellikle enflasyonda kurumun aleyhine çalışır.
3) Tavan fiyat yüksek olursa veli kaçmaz mı?
Veli çoğu zaman etiketi değil, “algılanan değeri” satın alır. Tavan fiyatın altında net bir indirim politikası sunmak, hem mevzuat bandında hareket alanı yaratır hem de satış konuşmasını güçlendirir.
4) Ek hizmetleri nasıl konumlandırmalıyım?
En güvenli yöntem: hizmetleri baştan paketlemek ve sözleşmede netleştirmektir. Sonradan “ekstra” üretmek şikâyet doğurur. “Şeffaf paket” en iyi itibar yönetimidir.
Finansal Geleceğinizi Planlayın
Mayıs takvimini kaçırmak veya yanlış maliyet analizi yapmak, tüm yılın kârını silebilir. Okul Danışmanlığı Hizmetleri olarak maliyetlerinizi analiz ediyor, “tavan fiyat” stratejinizi kurguluyor ve ilan/bildirim sürecinizi eksiksiz hazırlamanıza destek oluyoruz.
