Cironuzu Belirleyen Matematik: Kreş Kapasite Hesabı Nasıl Yapılır? (m² ve m³ Kuralı)
Yanlış kapasite hesabı; ruhsatta düşük kontenjan, dolayısıyla düşük ciro ve uzayan geri dönüş demektir. Bu rehber, kapasiteyi “tahminle” değil, ölçümle netleştirmeniz için yazıldı.
Özet: 1 Öğrenci İçin Gereken Alan Ne Kadardır?
Kapasite hesabının omurgası iki rakamdır: çocuk başına en az 2 m² alan ve en az 6 m³ hava hacmi. Hesap, ilgili odaların büyüklüğü üzerinden yapılır ve bazı “eş odalar” zorunlu olsa da kapasiteye dahil edilmez. Ayrıca ilgili odaların 15 m²’nin altına düşmemesi gerekir.
Kreş yatırımında en pahalı sürpriz şudur: “100 kapasiteli” sandığınız bina, ruhsatta “60 kapasiteli” çıkar. Bu fark; tabela değil, matematik farkıdır.
Kapasite, emlakçının “buraya çok çocuk sığar” cümlesiyle değil; İl Müdürlüğü denetiminde yapılan ölçüm ile belirlenir. Ölçümde iki şey kritiktir: odanın taban alanı ve tavan yüksekliğiyle oluşan hava hacmi. Hani bazen “hava da para eder” derler ya… burada gerçekten eder. (Oksijen sonuçta, bedava ama kontenjan değil.)
İçindekiler: Hesaplama Yöntemleri
1) Altın Formül: 2 m² ve 6 m³ Kuralı
Denetimde kapasite tespiti yapılırken esas alınan yaklaşım şudur: İlgili odada, her bir çocuk için en az 2 m² alan ve en az 6 m³ hava bulunacak şekilde hesap yapılır. Pratikte bu, iki ayrı “maksimum çocuk” sonucu üretir ve hangisi daha düşükse kapasiteyi o belirler.
📐 Alan (m²) Hesabı
Formül: Oda Alanı / 2
(Çocuk başına en az 2 m²)
☁️ Hacim (m³) Hesabı
Formül: (Oda Alanı × Tavan Yüksekliği) / 6
(Çocuk başına en az 6 m³)
Mini not: Hesap sonunda çıkan sayı kesirliyse (ör. 12,5) kapasite tam sayıya yuvarlanır ve genellikle aşağı doğru alınır. Çünkü “yarım çocuk” diye bir şey yok. (Keşke olsa; hafta içi yarım gün, hafta sonu tam gün…)
2) 37–66 Ay (Gündüz Bakımevi) Kapasite Hesabı
37–66 ay grubunda kapasite, çocukların kullandığı oyun–etkinlik–uyku fonksiyonunu karşılayan odanın büyüklüğüne göre tespit edilir. Bu odalarda çocuk başına 2 m² ve 6 m³ şartı sağlanır. Ayrıca bu odanın 15 m²’den az olmaması gerekir.
Örnek Hesap (37–66 Ay)
Oda alanı: 30 m² | Tavan: 3,00 m
Alan: 30 / 2 = 15 çocuk
Hacim: (30 × 3) / 6 = 15 çocuk
Sonuç: Bu oda için kapasite 15.
3) 0–36 Ay (Kreş) Kapasite Hesabı: “Eş Oda” Detayı
0–36 ay grubunda kapasite, uyku odalarının büyüklüğüne göre hesaplanır. (Bu grupta sabit karyola düzeni esastır.) Uyku odasında çocuk başına en az 2 m² ve en az 6 m³ sağlanır.
Kritik Kural (en çok kaçırılan yer): Uyku odalarına denk, yaklaşık büyüklükte ayrıca oyun ve emekleme odası bulunmak zorundadır. Ancak bu oyun–emekleme odaları kapasiteye dahil edilmez. Yani alanınız vardır ama kontenjanda “görünmez” olabilir.
Örnek Hesap (0–36 Ay)
Uyku odası: 20 m² | Tavan: 3,00 m
Alan: 20 / 2 = 10 çocuk
Hacim: (20 × 3) / 6 = 10 çocuk
Sonuç: Bu uyku odası için kapasite 10.
Ek zorunluluk: Bu uyku odasına denk/benzer büyüklükte ayrıca bir oyun–emekleme odası gerekir ve bu oda kontenjanı artırmaz.
Bu nedenle 0–36 ay grubu, mimari verimlilik açısından “alan tüketimi” yüksek bir gruptur. Eğer yatırım hedefiniz hızlı doluluk ve yüksek ciro ise, yaş kırılımını planlarken bu gerçeği baştan bilmek büyük avantaj sağlar.
4) Çocuk Kulübü Kapasite Hesabı
Çocuk kulüplerinde kapasite, çocuklar için ayrılan çalışma odalarının büyüklüğüne göre tespit edilir. Çalışma odasında çocuk başına 2 m² ve 6 m³ şartı aranır; çalışma odası 15 m²’den az olamaz.
Ek zorunluluk: Çocukların dinlenip oyun oynayabileceği, çalışma odasına denk büyüklükte ayrıca bir oyun ve dinlenme odası bulunmalıdır. Bu oyun–dinlenme odası da kapasiteye dahil edilmez.
Tatillerde Kapasite Aşımı Yapılır mı?
Ara tatil ve yaz tatili gibi dönemlerde tam gün hizmet veriliyor olsa bile, tespit edilen kapasitenin üzerinde çocuk kabulü yapılmaz. Yani “tatil dönemi ekstra kontenjan” hayali, mevzuat karşısında kısa sürer.
5) Tavan Yüksekliği Tuzağı: Hacim Düşerse Kontenjan Düşer
2 m² alan ve 6 m³ hacim kuralı birlikte düşünüldüğünde kritik eşik şudur: 2 m² × 3,00 m = 6 m³. Yani tavan yüksekliği 3 metrenin altına indikçe, kapasiteyi çoğu zaman hacim sınırlar.
Örnek Senaryo (Düşük Tavan)
Oda alanı: 30 m² | Tavan: 2,50 m
Alan: 30 / 2 = 15 çocuk
Hacim: (30 × 2,5) / 6 = 12,5 → 12 çocuk
Sonuç: Alan 15 dese bile hacim 12’ye indirir.
Bu farkın finansal etkisi okuldan okula değişir; ancak “3 çocuk eksik kontenjan” bazı bölgelerde bir sınıfın kârlılığını bile değiştirebilir. Kapasite hesabı bu yüzden fizibilitenin “kuru teknik detayı” değil, doğrudan gelir motorudur.
6) Uygulama Checklist’i: Ölç – Hesapla – Doğrula
- Yaş grubunu netleştir: 0–36 mı, 37–66 mı, çocuk kulübü mü? Her birinin “kapasiteye giren oda” mantığı farklı.
- Oda oda ölç: İlgili odaların en–boy ölçüsünü al, m² hesapla. Tavan yüksekliğini mutlaka ölç (projedeki değerle yetinme).
- İki hesap yap: (m²/2) ve (m²×yükseklik/6). Düşük olanı kapasite kabul et.
- 15 m² eşiğini kontrol et: Odanın 15 m² altına düşmesi “sınıf/çalışma odası” olma niteliğini pratikte zora sokar.
- Eş odaları unutma: 0–36’da oyun–emekleme; çocuk kulübünde oyun–dinlenme odası zorunlu ama kapasiteye eklenmez.
- Sonucu raporla: “Oda adı – m² – yükseklik – alan kapasitesi – hacim kapasitesi – nihai kapasite” formatında tablo oluştur. Ruhsat sürecinde eliniz güçlenir.
Binanızın Gerçek Kapasitesini Netleştirelim
Sürpriz yaşamayın. Mimari planınızı (kat planı + ölçüler) gönderin; oda oda kapasiteyi hesaplayıp yaş grubu kurgusuna göre “en verimli kontenjan” senaryosunu çıkaralım.
Kapasite Analizi Talep Edin →